بعد از قطعنامه سوم ـ فرار از واقعیات

سرانجام زودتر از زمان مورد انتظار، شورای امنیت سازمان ملل متحد برای سومین بار قطعنامه نسبتاً شدیدی علیه جمهوری اسلامی به تصویب رساند. این بار نیز جمهوری اسلامی نتوانست حتی یک متحد همصدا در شورای امنیت برای خود دست و پا کند و قطعنامه 1803 با چهارده رأی موافق و تنها یک رأی ممتنع (اندونزی) به‌تصویب رسید. این بدان معنی است که مضاف بر آمریکا، روسیه، فرانسه، چین و بریتانیا ـ پنج عضو دائمی شورای امنیت ـ 9 عضو غیردائمی یعنی بلژیک، بورکینافاسو، کوستاریکا، کرواسی، ایتالیا، لیبی، پاناما، آفریقای جنوبی و ویتنام همگی علیه جمهوری اسلامی رأی داده‌اند.

احتمالاً یکی از دلائل سرعت عمل در تصویب قطعنامه و سهولت کسب توافق تا این حد وسیع، اطلاعات پشت پرده‌ای بوده است که در اختیار نمایندگان کشورهای عضو قرار داده‌اند. قطعنامه 1803 نیز مانند قطعنامه‌های پیشین (1737 و 1747) تحت لوای بخش هفتم منشور سازمان ملل زیر عنوان «اعمال مرتبط با تهدید صلح، نقض صلح و اعمال تجاوز» تنظیم و تصویب شده است.

قطع امید از «برادر البرادعی»

محمد البرادعی که در ماه اوت گذشته از خود به حساب جمهوری اسلامی ریش گرو گذاشت و تا آخر سال مسیحی و سپس تا آخر ماه جاری به آنها مهلت داد، سرانجام سرخوردگی خود را از دوستان تهران اندک اندک بروز می‌دهد. وی در نشست اخیر شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پیشرفتهای هسته‌ای تهران را در برنامه‌های هسته‌ای نظامی بسیار جدی خواند و از جمهوری اسلامی خواست که این بار به صورت جدی با آژانس همکاری کند و دست از «سنگ اندازی» در راه این تحقیقات بردارد. وی در همین نشست تلویحاً اظهارات مقامات ایرانی را درباره بسته شدن پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی رد کرد و گفت «یک بررسی کامل باید درباره موضوع اتهام پیشرفتهای نظامی اتمی انجام شود.» نگرانی آژانس پیرامون استفاده از سانتریفوژهای پیشرفته‌تر برای غنی‌سازی اورانیوم، آزمایش مواد منفجره و کار روی کلاهک‌های هسته‌ای که بر روی موشک حمل می‌‌شوند، دور می‌‌زند.

البرادعی همچنین از ایران خواسته است که از مانع‌تراشی دست بردارد. از قرار گزارش خبرگزاری فرانسه، نمایندگان ایران طی نشست شورا که از این هفته شروع شده است به دلیل اتهامات تازه که می‌گوید تهران بر روی مطالعات تسلیحاتی کار کرده است با دشواریهای بی‌سابقه‌ای روبرو خواهند شد. براساس این اطلاعات، ایران بعد از سال 2003 به فعالیتهای اتمی خود ادامه داده و این مطلب دقیقاً با گزارش سازمانهای اطلاعاتی آمریکا که گفته بود ایران فعالیتهای خود را در سال 2003 متوقف کرده متباین است. روزنامه واشنگتن پست روز دوشنبه گذشته به نقل از معاون آژانس بین‌المللی انرژی اتمی متذکر شد که «آژانس از سازمانهای اطلاعات جاسوسی چندین کشور مختلف مدارک اثبات کننده‌ای به دست آورده است که به یک تحقیقات پیشرفته در زمینه برخی فن‌آوری‌های کلیدی که برای ساخت و پرتاب یک بمب هسته‌ای الزامی می‌باشد اشاره دارد.» وی می‌افزاید که برای مثال برخی از این اسناد مطالعات درباره تغییر موشک شهاب 3 برای ایجاد این توانائی خواهد بود که بتواند کلاهک‌های هسته‌ای را حمل کند.

خوشنودی جامعه بین‌المللی از توافق بر روی قطعنامه

جالب توجه است که این بار دیپلماتهای آمریکائی سعی می‌کنند از همکاران اروپائی خود جدا نشوند و حتی با روسها و چینی‌ها هم تا آنجا که ممکن است همکاری و اتفاق نظر را حفظ کنند. اینکه روسها و چینی‌ها به این سادگی حاضر شده‌اند در مورد قطعنامه 1803 در کنار آمریکا قرار گیرند احتمالاً دلیل دیگریست در مورد جدی بودن اسناد و مدارکی که در اختیار آژانس قرار گرفته است. از آنجا که همه کشورهای عضو دائمی شورای امنیت در مقر آژانس در وین نماینده دارند، میزان اهمیت و جدی بودن مدارک جدید از طریق این نمایندگی‌ها به دولتهای مبتوعشان گزارش می‌شود.

زالمای خلیل‌زاد، سفیر افغانی نسب آمریکا در سازمان ملل طی مقاله‌ای در روزنامه وال استریت جورنال در مورد سیاستهای جدید جمهوری اسلامی می‌نویسد: «یک بار دیگر ایران راهی را که دنیا به آن امیدوار بود انتخاب نکرد، یک بار دیگر شورای امنیت چاره‌ای جز عمل ندارد. امنیت یک منطقه بسیار مهم جهان و اعتبار شورای امنیت و آژانس بین‌المللی در خطر است و در عین حال این نهادهای بین‌المللی تلاش می‌کنند ایران را به تعهدات خود در قبال معاهده منع گسترش سلاحهای اتمی پایبند نگه دارند.»

خلیل‌زاد درباره اسناد مورد بحث می‌گوید: «آژانس اسنادی را که طی سالها توسط کشورهای متعدد عضو آژانس و یا بررسی‌های خود آژانس گردآوری شده است به ایران ارائه داده است. این اسناد دربرگیرنده جزئیات تلاش‌های ایران برای ساخت کلاهک اتمی است و سایر فعالیتهای اعلام نشده مربوط به مواد هسته‌ای رانشان می‌دهد. ایران این اسناد را «بی‌پایه و اساس و جعلی» خوانده است، اما آژانس اتمی این نتیجه‌گیری را قبول ندارد.»

اظهارات دیگر کشورها جملگی در همین زمینه است. نماینده روسیه در شورای امنیت، ویتالی چورکین گفت: «قطعنامه تصویب شده آشکارا تنها به مسائل نگران کننده‌ای که در چارچوب عدم گسترش تسلیحات هسته‌ای مطرح است ارتباط دارد.این قطعنامه آشکارا متمرکز است.»

چین تأکید کرد که مردم ایران هدف این قطعنامه نیستند و این کشور امیدوار به از سرگیری مذاکرات است.آفریقای جنوبی از رای مثبت خود دفاع کرد و ایران را در مورد سرپیچی از قطعنامه‌های پیشین مورد انتقاد قرار داد. عکس‌العمل ژاپن، انگلستان، فرانسه و اغلب کشورهای دیگر هم جملگی در تأیید قطعنامه بود.

در تهران چه می‌گذرد

در حالی که همه دنیا نگران اوضاع ایران است، در تهران سیاست کبک وار سر زیر برف پنهان کردن همچنان ادامه دارد.آنها معتقدند که اگر مردم را در بی اطلاعی کامل نگه دارند تا انتخابات انجام شود، خطر از سرشان گذشته است. آنچه در مورد عکس‌العمل به این قطعنامه مشاهده می‌شود حتی برای رژیم اسلامی هم بی‌سابقه است. طبق گزارش نشریه اینترنتی «روز» که در خارج از کشور منتشر می‌شود، نامه امریه مانندی از طرف معاون وزارت ارشاد به صورت «مصوبه کمیته شورای عالی امنیت ملی» برای روزنامه‌ها فرستاده شده است که از قرار نوشتۀ این نشریه در تاریخ ایران، پیش و بعد از انقلاب اسلامی، بی‌سابقه است. در متن کامل این «امریه» که در واقع دستورالعمل و خط دادن به روزنامه‌ها است عناوین اخبار و مقالات فرمایشی اعلام شده است. نمونه آنها از این قرار است:

ـ با توجه به همکاری همه جانبه ایران با آژانس، صدور قطعنامه بعدی دخالت در امور داخلی ایران تلقی می‌شود.

ـ صدور قطعنامه جدید تاثیری بر استمرار حمایت مردم ایران از سیاستهای هسته‌ای نظام جمهوری اسلامی ندارد.

ـ تأکید بر گزارشهای مثبت آژانس درباره ماهیت صلح آمیز بودن فعالیتهای هسته‌ای ایران

ـ صدور قطعنامه، حربه‌ای قدیمی و غیرکاربردی است

ـ هیچکس نمی‌تواند مردم ایران را از مزایای دستاوردهای هسته‌ای محروم کند

ـ موفقیت‌های هسته‌ای ایران در صحنه تکنیک غیرقابل اغماض است

ـ جهان اسلام از مزایای هسته‌ای محروم است

ـ غرب نمی‌خواهد دانشمندان مسلمان به تکنولوژی روز انرژی دست یابند

ـ بیان شادمانی مسلمانان از پیشرفت هسته‌ای ایران

ـ بزرگنمائی اختلاف برخی از کشورهای اروپایی با سیاست آمریکا درباره برنامه هسته‌ای ایران

ـ طرح اختلافات آمریکا با روسیه و چین درباره برنامه هسته‌ای ایران

ـ اروپا بازنده اصلی سیاستهای آمریکا در ایران است

ـ اروپا نباید آلت دست آمریکا قرار بگیرد

ـ اروپا تاوان سنگینی برای سیاست‌های خصمانه آمریکا در منطقه می‌پردازد.

این نوع فرار از واقعیات و فریب افکار عمومی در درازمدت فاجعه‌ساز خواهد بود. یگانه نمونه مشابهی که می‌توان در تاریخ برای این نوع رویاروئی با مسائل جدی یافت دستگاه تبلیغات دوران آلمان هیتلری است. به جای حل عاقلانه مسأله‌ای به این اهمیت، شورای امنیت ملی برای روزنامه و مطبوعات عنوان خبر جعلی صادر می‌کند.

پاریس ـ 5 مارس 2008